Zemlja porekla

Avganistan - bezbednosna situacija

 

Bezbednosna situacija

U Avganistanu su u konflikt trenutno uključene sa jedne strane Nacionalna vojska Avganistana, Nacionalna policija Avganistana i međunarodne koalicione snage, a sa druge strane talibani i pripadnici organizacije Hezbi Islami predvođene Hekmatiarom Gulbudinom (Gulbuddin Hekmatyar) i Islamski pokret Uzbekistana.

Vojska Avganistana je krajem oktobra 2012. godine brojala oko 188 000 vojnika, a Nacionalna policija Avganistana je u istom periodu brojala oko 147 000 policajaca.

U Avganistanu postoje dve međunarodne misije: Međunarodne koalicione snage sastavljene od ISAF misije (International Security Assistance Force) koji su pod komandom NATO-a, i nezavisna misija vojske Sjedinjenih Američkih Država okupljenih u okviru operacije Indjuring Fridom (Enduring Freedom – Postojana Sloboda).

U Avganistanu se tokom 2012. godine nalazilo oko 130 000 vojnika u okviru ISAF misije od cega su oko 90 000 US snage. U okviru operacije Postojana sloboda u Afganistanu se nalazi oko 30 000 hiljada vojnika.

U prvih šest meseci 2012. godine došlo je opadanja broja civilnih žrtava oružanih sukoba od oko 15% u poređenju sa istim periodom u 2011. godini. Međutim, u periodu od avgusta do kraja oktobra 2012. godine broj civilnih žrtava u Avganistanu ponovo je bio u porastu. Takođe, ukupan broj bezbednosnih incidenata u periodu od avgusta do kraja oktobra 2012. godine je za 14% manji u odnosu na isti period 2011. godine i iznosi 4800 incidenata.

Najviše incidenata u 2012. godini, oko 70 % od ukupnog broja, je zabeleženo u južnim, jugoistočnim i istočnim provincijama Avganistana, koje su pod uticajem talibana.

Uprokos opštem smanjenju broja incidenata, među južnim provincijama porast incidenata uzrokovanih delovanjem pobunjenika je primećen 2012. godine u Kandaharu koji zajedno sa Helmandom predstavlja regiju sa najvećim brojem samoubilačkih napada u ovoj godini, dok je na istoku to Nangahar.

U Laghmanu na istoku i Farahu na zapadu zemlje zabeležen je porast incidenata u odnosu na isti period prethodne godine. Nangahar je takođe provincija u kojoj je primećen rast incidenata, a u periodu od avgusta do kraja oktobra 2012. godine porast broja incidenata zabeležen je i u provincijama Kunar, Logar, Vardak i Fariab.

Grad Jalalabad u Nangahar provinciji je pod velikim uticajem talibana i vladine snage ne uspevaju da obezbede sigurnost u toj provinciji. U oblastima gde je slabiji uticaj i nadležnost vladinih snaga pobunjenici uglavnom zloupotrebljavaju ljudska prava kao sto su sloboda kretanja, pristup obrazovanju, sloboda govora.

Ghazni provincija takodje beleži porast nasilja tokom poslednih meseci, gde incidente uzrokuju kako pobunjenici (talibani) tako i vladine snage. Takođe usled stalnih zastrašivanja od strane pobunjenika u ovoj regiji, oko 15 % škola je ostalo zatvoreno tokom maja 2012. godine.

Bezbedonosna situacija u Kabulu je bolja nego u drugim provincijama Avganistana, iako ni on nije izuzet od incidenata. U Kabulu, na meti talibana se većinom nalaze visoki zvaničnici i vladini funkcioneri.

U Avganistanu je od 1. januara do 30 juna 2012. godine zabeleženo 925 slučajeva ranjavanja ili ubijanja dece i žena, što predstavlja 30% svih civilnih žrtava i za jedan posto povećanje u odnosu na isti period prethodne godine. U periodu od avgusta do kraja oktobra 2012. godine zabeleženo je još 355 ubijene dece, najviše na jugu i istoku zemlje.

Posebno je zabrinjavajuća činjenica da talibani za samoubilačke napade često koriste i decu, neku staru svega tri godine, koju su predhodno kidnapovali ili prisilno regrutovali. Pomenuta praksa je čak protivna i internim pravilima borbe talibana, ali je talibani ipak krše što ukazuje na okrutnost i bezobzirnost talibanskih boraca.

Pobunjenici (talibani i ostale oružane grupe) su tokom 2012. godine uzrokovali preko 80% civilnih žrtava, dok su vladine snage odgovorne za preko 10% ukupnih civilnih žrtava u Avganistanu.

Dominantne tehnike ratovanja koje koriste antivladine snage poput samoubilačkih bombaških napada, improvizovanih ekslpozivnih naprava, ubistava, pogubljenja, otmica, pretnji i zlostavljanja imaju za cilj da umanje podršku stanovništva vladinim i savezničkim snagama i da ostvare kontrolu kroz strah i terorisanje stanovništva.

Među kompleksnim napadima najučestaliji su napadi bombaša samoubica, posebno na javnim mestima koje ne služe vojnoj svrsi. Na primer, 6. juna 2012. godine u Kandaharu u dva uzastopna samoubilačka napada ubijeno je 22 civila, a 50 povredjeno.

Pobunjenici u svojim napadima uglavnom koriste improvizovane eksplozivne naprave (IEDs). Improvizovane eksplozivne naprave koje koriste antivladine snage se najčešće detoniraju tako što žrtva nagazi na njih i izazove pritisak koji aktivira nekontrolisanu eksploziju koja ugrožava živote i bezbednost civila. Improvizovane eksplozivne naprave su uzročnici najvećeg broja žrtava u 2012. godini.

Preko 30% incidenata koji se dogode u Avganistanu je uzrokovano upotrebom IED, a zajedno sa napadima bombaša samoubica ovaj broj iznosi preko 53% svih oružanih napada u Avganistanu i uzrokuju preko 50% svih civilnih žrtava. Improvizovane eksplozivne naprave se ne koncentrišu oko strateških vojnih objekata, već većinom na mestima gdje je velika koncentracija civila.

Takođe je u 2012. godini povećan broj civilnih žrtava ciljanih ubistava za preko 50% u odnosu na 2011. godinu. Pobunjenici nastavljaju da napadaju lokalne i vladine lidere i civile za koje sumnjaju da podržavaju vladine snage. Više od polovine ovih ciljanih napada se dešava u južnim provincijama, posebno u Kandaharu.

Otmice se dešavaju u svim delovima Avganistana, a žrtve su najčešće predstavnici lokalne vlasti, radnici na projektima obnove koje finansiraju inostrani donatori, učitelji i nastavno osoblje, plemenske vođe, službenici nevladinih i međunarodnih humanitarnih organizacija, ali vrlo često su žrtve i sasvim obični građani Avganistana. Najčešći razlog za otmice i protivpravna lišenja života koji talibani izvode je navodno „špijuniranje" za vladu Avganistana i međunarodne koalicione snage.

Povećan je i broj napada na obrazovne institucije, školsko osoblje i studente, posebno u institucijama gdje se obrazuju ženska deca. U prvoj polovini godine zabeležena su 34 slučaja napada na nastavnike, okupiranja škola i zastrašivanja, od čega su u 6 slučajeva ciljani napadi na nastavnike i školske čuvare bili sa smrtnim ishodom.

Broj civilnih žrtava od napada vladinih snaga je u padu za 25% u odnosu na 2011. godinu. Većina civilnih žrtava su uzrokovane vazdušnim napadima vladinih snaga. Iako su se vazdušni napadi pokazali kao najefikasniji u borbi sa pobunjenicima, zabrinjava veliki broj civilnih žrtava koje ovakvi napadi prouzrokuju, kao na primer 6. juna 2012. godine u Logar provinciji kada je u napadu na privatnu rezidenciju talibanskog vođe poginulo 18 ljudi, a dvoje ranjeno.

Žene i deca nastavljaju da trpe posledice oružanih sukoba u Avganistanu. U prvih 6 meseci 2012. godine, UNAMA (Uniten Nations Assistance Mission in Afghanistan – Misija UN u Avganistanu) je dokumentrovala 578 (231 ubijeno i 347 ranjeno) dece i 347 (118 ubijeno i 229 ranjeno) žena poginulih ili povređenih. To predstavlja 30% od ukupnog broja civilnih žrtava u tom periodu. Najveći broj ovih žrtava stradao je od IED-a (improvizovane eksplozivne naprave) i pešadijskih borbi. Čak jednu trećinu civilnih žrtava usled vazdušnih napada čine žene i deca.

Broj napada pobunjenika na vladine snage je na sličnom nivou kao i prethodne godine, dok su napadi na internacionalne vojne snage u padu za 10% u odnosu na prošlu godinu.

Vi ste ovde: Avganistan - bezbednosna situacija