Country of Origin

Somalija - bezbednosna situacija

 Bezbednosna situacija

U Somaliji su u konflikt trenutno uključene snage Prelazne savezne vlade (Transitional Federal Government - TFG), snage misije Afričke unije u Somaliji (African Union Mission in Somalia – AMISOM), i snage Etiopije i Kenije koje se zajedno bore protiv ekstremista Al Šababa. Ekstremisti Al Šababa su najaktivniji u centralnom i južnom regionu Somalije.

Snage AMISOM-a broje oko 17 700 vojnika. Snage TFG broje oko 8000 vojnika. Etiopiske trupe ukupno broje oko 10 000 vojnika na teritoriji centralne Somalije.
Jedan od značajnih događaja koja je obeležilo 2011.godinu je povlačenje Al Šababa iz Mogadiša početkom avgusta 2011. godine.

Snage Prelazne savezne vlade (TFG) i snaga misije Afričke Unije u Somaliji (AMISOM) otpočele su u februaru 2011. godine vojnu ofanzivu protiv Al Šababa u Mogadišu. Navodno taktičko povlačenje Al Šababa iz Mogadiša omogućilo je njegovo stavljanje pod kontrolu TFG snaga.

Međutim, uprkos njihovom povlačenju, sukobi TFG, AMISOM i savezničkih snaga protiv Al Šababa nastavljeni su na periferiji grada, odnosno Al Šabab nastavlja sa napadima na Mogadiš. Takođe, snage Al Šababa i dalje su prisutne unutar Mogadiša.

Na poboljšanje bezbednosne situacije u Somaliji tokom 2011.godine je uticao i vidljiv povratak etiopijskih trupa, usled kojih snage Al Šababa napuštaju svoja uporišta, naročito ključan grad Baidoa. Ovaj grad je strateški važan jer se tu povukla Prelazna savezna vlada (TFG) nakon što su bili proterani iz Mogadiša 2006.godine.

Dolazak kenijskih snaga u oktobru 2011. godine takođe je važna okolnost. One su zvanično stavljene pod kontrolu Misije Afričke unije u Somaliji (African Union Mission in Somalia – AMISOM). Kenijske snage takođe igraju važnu ulogu u zauzimanju oslobođenih Al Šababovih teritorija u južnim i centralnim delovima zemlje.

Milicije povezane sa TFG, naročito Ahlu Sunna Wal Jamaa (ASWJ) asistiraju u zauzimanju i odbrani bivših Al Šababovih gradova. Mnogi gradovi i oblasti u centralnoj i južnoj Somaliji su tokom 2011.godine oslobođeni od snaga Al Šababa, kao što su Mogadiš, Baidoa, Beletweyn, El Buur i Gedo. U maju/junu 2012. godine Afgoye i Afmadow su takođe preuzeti od Al Šababa. Takođe, krajem septembra 2012. godine od Al Šababa oslobođena je i strateški važna luka Kismajo (Kismayo), koja se nalazi na krajnjem jugu Somalije.

Hiljade civila je ubijeno ili ranjeno u sukobima pripadnika Al Šababa i savezničkih snaga u Mogadišu tokom 2011.godine. Izveštaji navode da je u 2011.godini u ovim sukobima stradalo je najmanje 1950 ljudi, mada je broj žrtava verovatno znatno veći, jer ne postoje precizni podaci o tačnom broju stradalih ljudi.

Strane u sukobu nastavljaju da koriste minobacače i artiljeriju u naseljenim područjima i mestima koje posećuju civili u Mogadišu.

Civili su takođe ubijani ili ranjavani tokom 2011.godine u oružanim sukobima između različitih TFG jedinica, tj. milicija u Mogadišu.

Tokom 2012.godine savezničke snage su imale vojni uticaj u centralnoj i južnoj Somaliji. Međutim Al Šabab je i dalje kontroliše veći deo te teritorije.
U Mogadišu, pripadnici Al Šababa su i tokom 2012.godine izvodili terorističke napadade na grad, iako su mnogi osujećeni ili sprečeni pojačanim TFG i AMISOM snagama.

Tokom 2012.godine većina Mogadiša se nalazilo pod kontrolom bezbednosnih snaga Prelazne savezne vlade Somalije (TFG). Neki od okruga Mogadiša koja su tokom 2012.godine i dalje bila pod kontrolom Al Šababa su Deynile (koji se nalazi na krajnjem zapadu Mogadiša) i Helliwa (koji se nalazi na severozapadu Mogadiša). Takođe još neki od delova Mogadiša koji su se tokom 2012.godine nalazili pod kontrolom Al Šababa su Karaan ( koji se nalazi na severoistoku Mogadiša), Hodan i Yaqshiad (koji se nalaze na zapadu Mogadisa). Prisutnost Al Šababa u ovim okruzima nije vidljiva tokom dana, već isključivo noću.

Civili u centralnoj i južnoj Somaliji su žrtve napada i improvizovanih eksplozivnih naprava aktiviranih od strane Al Šababa. Takođe, razmena artiljerijske vatre između AMISOM snaga i Al Šababa rezultira smrću civila u Mogadišu.

Civili ginu i u borbama u gradovima ili u njihovoj blizini, između Prelazne savezne vlade (TFG) i njenih saveznika i Al Šababa, kao i u vazdušnim napadima koje savezničke snage izvode u južnoj i centralnoj Somaliji. Neke od vazdušnih napada u kojima su poginuli civili izvele su kenijske snage.

Al Šabab uglavnom preuzima odgovornost za samoubilačke napade u kojima stradaju civili. Neki od takvih skorašnjih napada su: napad bombaša samoubice 14. marta 2012.godine na Villa Somalija, predsednički kompleks u Mogadišu, , zatim 19.20. i 26. marta 2012. godine napadi minobacačima, koji su odneli nekoliko života, a desili su se takođe u Mogadišu kao i 4. aprila 2012. godine, još jedan bombaški napad u Nacionalnom pozorištu u Mogadišu, u kom je ubijeno 10 ljudi, uključujući i nekoliko funkcionera Prelazne savezne vlade.

Svi ovi sukobi ugrožavaju civile, i to kroz ubistva, raseljavanja i ograničavanje humanitarne pomoći.

U oblastima pod kontrolom Al Šababa, kao što je većina oblasti u centralnoj i južnoj Somaliji, zabeležena su znatna kršenja ljudskih prava civila kao što su ubijanja, mučenja, ograničavanja humanitarne pomoći i iznuđivanja.

Iako je bezbednosna situacija u Puntlandu relativno sigurna, događaju se talasi nasilja, ubistva biznismena, starešina, verskih vođa i zakonodavnih i pravosudnih funkcionera.

Neki slučajevi nasilja u Puntalndu su povezani sa među-klanskim sukobima ili sa Atam milicijom, koja je navodno bliska Al Šababu. Ekstremističke grupe i Al Šabab odgovorni su i za poličiki motivisana ubistva u Puntlandu.

Pirati nastavljaju da otimaju brodove na obalama Puntlanda i drže taoce radi otkupa.

Piratstvo

Piratstvo ostaje rasprostranjen problem na obalama Somalije, sa sve većom oblasti napada, obimnijim napadima, višim otkupnim zahtevima.

Savet Bezbednosti UN odobrio je rezoluciju koja omogućava zemljama da gone somalijske pirate i na tlu i na moru – što je proširenje već postojećeg ovlašćenja zamalja da uđu u somalijske vode radi potere za piratima.

Međutim, dokle god Somalija nastavlja da postoji bez efikasne Vlade, problem bezakonja duž njene obale će da postoji.

Pirati su opremljeni brzim gliserima, savremenom tehnikom, ali i teškim naoružanjem. Oteti brodovi odvode se u njihovu bazu, najčešće u gradu Ijl-u (Eyl) koji se nalazi u regionu Puntland, gde se drže taoci za koje se traži plaćanje otkupa. Njihov glavni motiv je novac. Oni drže brod, njegov teret i posadu kao taoce, dok ne dobiju otkup.

Prema podacima Međunarodne pomorske organizacije (IMO - International Maritime Organization) na kraju jula 2012.godine, 259 talaca sa 18 brodova je bilo zarobljeno od strane somalijskih pirata. Ipak, stopa uspešnih napada opala je sa 163 za prvih 6 meseci u 2011. godini, na 81 za prvih 6 meseci ove godine, uglavnom zbog delovanja međunarodnih pomorskih snaga i upotrebe privatnog naoružanog obezbeđenja na brodovima.

Na obali Somalije je u 2011. godini zabeležen 237 napad pirata, uključujući 28 uspešnih otmica, 25 ljudi je ubijeno, a oko 270 članova posade je držano kao taoci. 22. februara 2011. godine, pirati su u Golfskom zalivu ubili 4 američka taoca koji su oteti 4. februara.

Usled toga, pirati su se okrenuli kidnapovanju radi otkupa na tlu, držeći kao taoce humanitarne radnike, novinare i turiste. Jedna od poznatih takvih piratskih grupa je ona pod nazivom Mreža Indijskog okeana.

Pojedini pirati mogu imati veze sa Al Šababovim ekstremistima, somalijskim zvaničnicima i bezbednostim kompanijama koje su uključene u borbu protiv pirata.

Primećeni su napori faktički nezavisne države,Somalilenda u borbi protiv pirata. U februaru 2012. godine Somalilend je usvojio zakon o priznanju piraterije kao zločina i omogućavanju da osuđeni pirati u inostranstvu budu prebačeni i zatvore u Somalilendu, i primio je pirate (njih 19) osuđene na Sejšelima.

Pirati nastavljaju da koriste Puntland kao mesto odakle vrše napade. Iako su vlasti Puntlanda tokom 2011.godineosnovale Puntlandsku policijsku pomorsku stražu (Puntland Maritime Police Force-PMPF), u praksi nedovoljno rade na borbi protiv napada pirata.

U Somaliji se trenutno problemom piratstva bavi više međunarodnih programa i misija. Među njima su program UN kancelarije za drogu i kriminal (UNODC counter-piracy programme), operacija Atalanta – misija pomorskih snaga EU (Operation Atalanta EU-NAVFOR-ATALANTA) i Nestor misija – najnovija misija zajedničke bezbednosne i odbrambene politike EU, od 16. jula 2012. godine (EUCAP Nestor mission).




 

 

You are here: Somalija - bezbednosna situacija